Nod yr Awdurdod Addysg Lleol (AALl) ydy trefnu
system gludiant a fydd yn ceisio cludo
disgyblion yn ddiogel, yn gyfforddus ac yn
urddasol. Dyma’r egwyddorion y byddwn ni’n
eu cymhwyso ar gyfer pob un o wasanaethau’r
AALl sy’n cael eu cyflawni
dan gytundeb.
Mae’n ddyletswydd statudol ar y Cyngor i ddarparu cludiant am ddim i ddisgyblion i’w hysgolion perthnasol os ydyn nhw’n byw pellter sydd y tu hwnt i ‘bellter cerdded’ o’r ysgol honno. Mae’r gyfraith yn diffinio ‘pellter cerdded’ yn ddwy filltir i ddisgyblion cynradd a thair milltir i ddisgyblion uwchradd.
Dewisodd Rhondda Cynon Taf, fodd bynnag, bennu’r pellteroedd hyn yn filltir a hanner i ddisgyblion ysgolion cynradd, iau a babanod, a dwy filltir i ddisgyblion ysgol uwchradd a myfyrwyr 16 -19 oed sy’n mynd i golegau addysg bellach.
Pan fo disgyblion, o ganlyniad i ddewis y rhieni,
yn mynychu ysgol heblaw’r ysgol draddodiadol
leol a nododd y Cyngor, mae rhaid deall mai’r
rhieni sy’n gyfrifol am yr holl drefniadau cludo,
oni bai fod y ddewis ysgol yn nes at gartref y
disgybl na’r ysgol draddodiadol leol. Mae meini
prawf ‘pellter cerdded’ yn dal i gyfrif.
Defnyddio’r adnoddau’n effeithlon fydd yr
ystyriaeth a fydd yn pennu’r dull cludo (yn
amodol ar ofynion anghenion arbennig) ym
mhob achos. Mae’n bosibl mai dan amodau gwasanaethau cludiant
ysgol dan gytundeb, neu wasanaethau cludiant
cyhoeddus cyfredol bydd plant yn cael eu cludo i’r
ysgol. Bydd y ffactorau hyn, ynghyd â maint a
math y cludiant (bws, bws mini, trên, tacsi ac
ati) yn dibynnu ar y dewis mwyaf cost-effeithiol.
(Gall hyn newid os bydd y Llywodraeth yn
newid y ddeddf). Bydd cludiant am ddim i bob
disgybl sy’n mynychu dosbarthiadau arbennig nad
ydyn nhw’n cael eu cynnal yn eu hysgolion
eu hunain. Mae dosbarthiadau
arbennig yn cynnwys dosbarthiadau ar gyfer p
lant sydd ag anawsterau dysgu dwys,
dosbarthiadau adfer, dosbarthiadau arsylwi,
dosbarthiadau i’r trwm eu clyw, unedau lleferydd
ac iaith, unedau awtistiaeth, dosbarthiadau
ymaddasu, unedau atgyfeirio disgyblion ac
unedau ar gyfer disgyblion sydd ag anableddau
corfforol.
Mae disgyblion sy’n mynychu’r ysgol wirfoddol
gymorthedig agosaf mae enwad eu rhieni yn eu
cynnal yn cael eu cludo’n rhad ac am ddim os b
ydd hynny’n cyfateb â’r pellter cerdded y
cytunodd y Cyngor arno.
Mae cludiant arbennig am ddim rhwng yr ysgol
a’r cartref os bydd Swyddog Meddygol /
Iechyd / Uwch Seicolegydd Addysg yn argymell
hynny. Bydd angen cadarnhad gan yr AALl yn dilyn ystyriaeth o’r holl opsiynau cludiant a bydd cludiant o’r fath yn cael ei adolygu’n
rheolaidd.
Mae’r Cyngor yn arfer ei hawl i amrywio’i
wasanaeth yn ôl yr anghenion sy’n ymddangos.
Rydyn ni’n cydnabod y bydd rhai achosion yn
codi lle bydd rhai llwybrau’n cael eu hystyried
yn beryglus. Yn yr amgylchiadau hyn, mae’r
Cyngor yn cadw’r hawl i drefnu cludiant ysgol am
ddim ar gyfer pellter llai na’r arferol, os yw’r
swyddogion priodol yn argymell hynny er mwyn
gofalu bod y plant yn ddiogel.
Yn unol â’r
polisi, byddwn ni’n adolygu’r llwybrau hyn bob
dwy flynedd. Bydd y Cyngor yn ystyried y meini
prawf isod wrth ddod i benderfyniadau o’r fath:
• does dim gwasanaeth bws ar gyfer y daith
rhwng y cartref a’r ysgol;
• bod perygl mawr y bydd damwain i’r plant
a’r rhieni sy’n eu hebrwng oherwydd bod y
O bryd i’w gilydd, mae’n bosib y bydd nifer y
plant sy’n cael eu cludo yn llai nag
uchaflwyth y cerbyd. Mewn achosion o’r fath,
bydd y Cyngor yn cadw’i hawl, yn ôl yr awdurdod
sydd gydag e, i gynnig y lleoedd gwag i blant
sydd â llai o daith na’r pellteroedd sydd wedi’u
nodi uchod.
Pan fo lle fel hyn ar gael, fe
fyddwn ni’n codi tâl penodol o £30 y pen bob
tymor – yr arian i’w dalu ymlaen llaw. Mae rhaid
i bawb ddeall nad ydy hi’n ofynnol i’r Cyngor i
ddarparu cyfleuster o’r fath, a chan fod y cyfan
yn gwbl ddibynnol ar faint o leoedd dros ben
sydd ar y cerbyd, mae’n bosibl y gallai ddod â’r
trefniadau yma i ben heb lawer o rybudd.
Fydd disgyblion y mae’u teuluoedd yn symud i
fyw y tu allan i ardal leol, draddodiadol yr ysgol
maen nhw’n ei mynychu ddim yn cael cludiant
am ddim i’r ysgol os bydd hynny’n digwydd yn
ystod cyfnod addysg gynradd, neu flwyddyn
saith, wyth neu naw addysg uwchradd. Byddwn ni’n ystyried ceisiadau ar ran
disgyblion sy’n symud yn ystod blwyddyn 10
ac 11 fesul un. Fel arfer, byddwn ni’n darparu
cludiant o’r fath os yw’n bosib ei gynnig yn
rhan o’r gwasanaethau cyfredol, heb achosi
traul ychwanegol ar adnoddau’r awdurdod.
Mae cwestiynau ac atebion am ddarparu cludiant ysgol ar gael yn yr adran Dogfennau Cysylltiedig.
Bydd pob cerbyd i’w archwilio ar hap gan
Gomisiynwyr Trafnidiaeth, neu gorff addas arall,
yn ôl y gofyn. Byddwn ni’n ymchwilio i unrhyw
gwynion gaiff y Cyngor gan rieni am y
gwasanaethau neu’r cerbydau ar unwaith. Os
bydd cwyn yn cael ei chadarnhau, byddwn ni’n
rhoi blaenoriaeth i gymryd y camau
angenrheidiol a phriodol yn unol â thelerau’r
cytundeb.
Bydd y Cyngor yn trefnu haparchwiliadau ynglŷn
â chytundebau – i ofalu bod y cwmnïau cludo
yn parchu telerau y cytundeb mewn modd sy’n dderbyniol i’r Cyngor
– heb gyhoeddi’r diwrnodau ymlaen
llaw. Byddwn ni’n cynnwys mynegyddion
cyflawniad yn amodau yn y cytundebau yn rhan
o’r broses fonitro. Bydd y rhain, ymhlith pethau
eraill, yn ymwneud â phrydlondeb ac â
bodlonrwydd y clientiaid.